بوتاکس زیر چشم مانند فیلر زیر چشم یک روش غیر تهاجمی است که بیشتر برای کاهش خطوط و چروک‌هایی مطرح است که هنگام خندیدن یا جمع کردن چشم‌ها ایجاد می‌شوند و منشأ حرکتی دارند. تزریق بوتاکس با کاهش فعالیت عضله، کمک میکند شدت این خطوط کمتر شود اما به خارطر داشته باشید که برای پر کردن گودی، برطرف کردن کیسه چربی یا درمان همه انواع تیرگی زیر چشم مناسب نیست. ماندگاری اثر نیز مانند بوتاکس پیشانی، بوتاکس خط خنده و… معمولاً موقتی است و در درمان‌های زیبایی بوتولینوم توکسین حدود ۳ تا ۴ ماه گزارش شده است. در ادامه این مقاله از کلینیک ساریه امیدی به بررسی تخصصی این موضوع میپردازیم.
راهنمای سریع بوتاکس زیر چشم
| هدف اصلی | کاهش خطوط دینامیک و چروک‌های ناشی از فعالیت عضله |
| گودی زیر چشم | بوتاکس گودی را پر نمی‌کند |
| تیرگی | اثر مستقیم و قابل اتکایی برای همه انواع تیرگی ندارد |
| شروع اثر | اثر به‌تدریج ظاهر می‌شود و معمولاً طی حدود دو هفته کامل‌تر می‌شود |
| ماندگاری | معمولاً حدود ۳ تا ۴ ماه؛ در افراد مختلف متفاوت است |
| تعداد جلسات | معمولاً یک جلسه برای هر نوبت درمان و سپس تکرار بر اساس برگشت اثر |
| دوز | دوز ثابت و یکسانی برای همه افراد وجود ندارد و باید توسط پزشک تعیین شود |
بوتاکس زیر چشم چیست و چطور کار میکند؟
بوتاکس یا بوتولینوم توکسین نوع A، فعالیت عصبی عضله را به‌صورت موقت کاهش می‌دهد و اصطلاحا عضله را فلج میکند. وقتی خطوط زیر چشم تا حد زیادی در اثر انقباض عضلات اطراف چشم ایجاد شده باشند، کاهش فعالیت این عضلات می‌تواند باعث کمتر شدن ظاهر چروک‌ها شود. به همین دلیل، بوتاکس معمولاً روی چروک‌های حرکتی اثر بیشتری دارد تا خطوطی که حتی در حالت استراحت هم عمیق و ثابت هستند. به طور مثال اگر پیش از اینکه بخندید یا اخم کنید همچنان روی صورتتان خط لبخند و خط اخم دارید شاید تزریق فیلر در این نواحی که به آنها فیلر خط خنده و اخم میگویند برایتان مناسب تر از بوتاکس خط خنده باشد.
نقش عضله اوربیکولاریس اوکولی در چروک زیر چشم
عضله حلقوی اطراف چشم که به آن Orbicularis oculi میگویند در پلک زدن، بستن چشم و حرکات اطراف چشم نقش دارد. انقباض مکرر این عضله می‌تواند در ایجاد خطوط پنجه‌کلاغی و برخی خطوط قسمت خارجی و زیرین چشم نقش داشته باشد. تزریق بوتولینوم توکسین با کاهش موقت فعالیت عضله، حرکت پوست روی آن را کمتر میکند. البته همه خطوط زیر چشم منشأ عضلانی ندارند. افزایش سن، کاهش کلاژن، کاهش حجم، شلی پوست، تغییرات چربی و وضعیت پلک نیز می‌توانند ظاهر این ناحیه را تغییر دهند. بنابراین صرفاً دیدن «چروک» به این معنی نیست که بوتاکس بهترین درمان آن است.
بوتاکس زیر چشم برای چه مشکلاتی مناسب است؟
بوتاکس زیر چشم زمانی منطقی‌تر است که بخش مهمی از مشکل، به حرکت عضلات اطراف چشم مربوط باشد. اگر خطوط بیشتر هنگام خندیدن، جمع کردن چشم یا حالات چهره دیده می‌شوند و در حالت استراحت کمتر هستند، پزشک ممکن است درمان با بوتولینوم توکسین را بررسی کند.
چروک‌های ریز و خطوط هنگام خندیدن
اگر هنگام لبخند زدن خطوط ریز زیادی اطراف چشم ایجاد می‌شود، کاهش موقت فعالیت عضله می‌تواند شدت این خطوط را کاهش دهد. نتیجه معمولاً به معنای حذف کامل تمام خطوط نیست؛ هدف واقع‌بینانه‌تر، کمتر شدن حرکت و نرم‌تر شدن ظاهر چین‌هاست.
چشم گربه‌ای و جمع شدن پوست اطراف چشم
گاهی در فضای زیبایی از تزریق بوتاکس برای ایجاد تغییرات ظریف در فرم چشم با عنوان‌هایی مانند «چشم گربه‌ای» صحبت می‌شود. با این حال، بوتاکس چشم گربه ای با درمان چروک زیر چشم یکسان نیست و نتیجه آن به آناتومی فرد و محل تزریق وابستگی زیادی دارد. بنابراین نباید انتظار داشت بوتاکس فرم چشم همه افراد را به یک شکل تغییر دهد.
بوتاکس زیر چشم برای چه مشکلاتی مناسب نیست؟
یکی از مهم‌ترین نکات قبل از تزریق این است که مشخص شود مشکل اصلی زیر چشم از کجا ناشی می‌شود. زیر چشم ممکن است به دلیل گودی، تغییر حجم، تیرگی، بیرون‌زدگی چربی، شلی پوست یا ترکیبی از چند عامل، خسته به نظر برسد. بوتاکس فقط یکی از ابزارهای درمانی است و برای همه این مشکلات کاربرد یکسانی ندارد.
آیا بوتاکس گودی زیر چشم را پر میکند؟
خیر. بوتاکس ماده حجم‌دهنده نیست و گودی زیر چشم را پر نمی‌کند. گودی یا فرورفتگی زیر چشم معمولاً با تغییرات حجم و ساختار بافت ارتباط دارد. در چنین شرایطی، بسته به علت و وضعیت فرد، پزشک ممکن است روش‌هایی مانند فیلر، روش‌های تحریک کلاژن یا در موارد خاص جراحی را بررسی کند. انتخاب روش باید بر اساس معاینه انجام شود، نه صرفاً نام مشکل.
بوتاکس برای تیرگی و سیاهی زیر چشم خوب است؟
بوتاکس درمان مستقیم همه انواع تیرگی زیر چشم نیست. تیرگی می‌تواند منشأ رنگدانه‌ای، عروقی، ساختاری یا ترکیبی داشته باشد. در یک مرور سیستماتیک جدید درباره درمان مشکلات زیر چشم نیز روش‌های مختلفی برای علل مختلف مطرح شده و درمان باید بر اساس علت اصلی انتخاب شود. بنابراین اگر مشکل اصلی شما تیرگی است، تزریق بوتاکس بدون تشخیص علت، لزوماً نتیجه مطلوبی ایجاد نمی‌کند.
چرا برای پف و کیسه چربی زیر چشم بوتاکس جواب نمی‌دهد؟
اگر برجستگی زیر چشم به دلیل بیرون‌زدگی چربی یا تغییرات ساختاری پلک باشد، بوتاکس نمی‌تواند آن چربی را بردارد. در مواردی که کیسه چربی یا ضعف ساختاری پلک عامل اصلی باشد، ارزیابی توسط پزشک و گاهی روش‌های جراحی مانند بلفاروپلاستی مطرح می‌شود.
نقاط تزریق بوتاکس زیر چشم و دوز مورد نیاز
برای بوتاکس زیر چشم نمی‌توان یک تعداد واحد ثابت برای همه افراد تعیین کرد. مقدار مورد نیاز به نوع فرآورده، واحدهای همان محصول، قدرت عضله، آناتومی پلک، محل دقیق خطوط و هدف درمان بستگی دارد. واحدهای برندهای مختلف نیز الزاماً قابل تبدیل یک‌به‌یک نیستند؛ بنابراین مقایسه دوز دیسپورت، زئومین، مسپورت و سایر فرآورده‌ها فقط با یک عدد ساده، می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
نقاط تزریق کجا هستند؟
محل تزریق باید بر اساس عضله‌ای که در ایجاد خطوط نقش دارد مشخص شود و فاصله آن از ساختارهای حساس اطراف چشم اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، تعیین محل دقیق تزریق از روی یک تصویر عمومی یا نسخه‌ای که برای همه افراد یکسان باشد، روش مناسبی نیست. ناحیه اطراف چشم از نظر عملکردی حساس است و تزریق نادرست یا انتشار ماده به عضلات ناخواسته می‌تواند باعث عوارضی مانند افتادگی پلک، تغییر حالت پلک یا مشکلات سطح چشم شود. مهارت پزشک و شناخت دقیق آناتومی در این ناحیه اهمیت ویژه‌ای دارد.
مراحل تزریق بوتاکس زیر چشم
ابتدا پزشک وضعیت پوست، میزان چروک در حالت استراحت و هنگام حرکت، قدرت عضلات، فرم پلک و مشکلاتی مانند گودی یا پف را بررسی میکند. در صورتی که بوتاکس برای فرد مناسب باشد، محل‌های موردنظر مشخص می‌شوند و سپس مقدار مورد نیاز از فرآورده انتخاب‌شده تزریق می‌شود. تزریق معمولاً در مدت کوتاهی انجام می‌شود و ممکن است در محل ورود سوزن کمی سوزش یا ناراحتی احساس شود. نتیجه فوری و نهایی نیست؛ اثر بوتولینوم توکسین به‌تدریج ایجاد می‌شود و معمولاً طی حدود دو هفته کامل‌تر می‌شود.
قبل از بوتاکس زیر چشم چه کارهایی نکنیم؟
قبل از تزریق، پزشک باید از داروها، بیماری‌های زمینه‌ای، سابقه واکنش به بوتولینوم توکسین و مشکلات چشمی شما اطلاع داشته باشد. اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید، آن را بدون هماهنگی پزشک قطع نکنید. همچنین اگر در ناحیه تزریق عفونت یا التهاب فعال وجود دارد، باید قبل از تزریق بررسی شود. هدف از مراقبت‌های قبل از تزریق، کاهش ریسک عوارض و اطمینان از مناسب بودن درمان است؛ نه اینکه با انجام یک فهرست طولانی از اقدامات، نتیجه بوتاکس تضمین شود.
مراقبت‌های بعد از بوتاکس زیر چشم
| بازه زمانی | مراقبت‌های مهم | چه چیزی طبیعی است؟ | چه زمانی پیگیری کنیم؟ |
|---|---|---|---|
| ساعات ابتدایی | محل تزریق را فشار ندهید و ماساژ ندهید. از دستکاری مکرر پوست اطراف چشم خودداری کنید. | قرمزی، حساسیت یا تورم خفیف در محل ورود سوزن ممکن است ایجاد شود. | در صورت درد شدید، تورم قابل توجه یا واکنش غیرطبیعی، با پزشک تماس بگیرید. |
| ۲۴ ساعت اول | از فشار و مالش ناحیه تزریق خودداری کنید و دستور اختصاصی پزشک را رعایت کنید. | کبودی، قرمزی، تورم یا حساسیت خفیف ممکن است وجود داشته باشد و معمولاً به‌تدریج کمتر می‌شود. | اگر علائم شدید شدند یا به‌جای بهتر شدن، رو به افزایش بودند، پزشک را در جریان بگذارید. |
| روزهای بعد | ناحیه تزریق را بدون دلیل لمس یا ماساژ ندهید و مراقبت‌های تجویزشده را ادامه دهید. | اثر بوتاکس به‌تدریج ظاهر می‌شود و نتیجه نهایی بلافاصله بعد از تزریق قابل ارزیابی نیست. | ایجاد افتادگی قابل توجه پلک، تغییر بینایی یا علائم غیرعادی نیاز به ارزیابی پزشک دارد. |
| تا پایان هفته اول | برای قضاوت درباره نتیجه عجله نکنید؛ اثر بوتاکس طی چند روز شکل می‌گیرد. | ممکن است هنوز نتیجه کامل مشخص نشده باشد. | در صورت افتادگی پلک، دوبینی، اختلال بینایی یا هر تغییر قابل توجه در چشم، منتظر نمانید و با پزشک تماس بگیرید. |
عوارض بوتاکس زیر چشم
بوتاکس یک درمان پزشکی است و حتی زمانی که توسط فرد باتجربه انجام شود، بدون ریسک نیست. عوارض گزارش‌شده بوتولینوم توکسین در کاربردهای زیبایی شامل کبودی، تورم، درد موضعی، قرمزی، افتادگی پلک یا ابرو و در برخی شرایط تغییرات سطح چشم است. بیشتر عوارض خفیف و موقتی هستند، اما عوارض قابل توجه نیز ممکن است رخ دهند.
کبودی و تورم
ورود سوزن می‌تواند باعث آسیب جزئی به رگ‌های سطحی و در نتیجه کبودی یا تورم شود. شدت این عارضه از فردی به فرد دیگر متفاوت است و معمولاً به‌تدریج برطرف می‌شود.
افتادگی پلک
افتادگی پلک یکی از عوارض شناخته‌شده تزریق بوتولینوم در ناحیه صورت است و می‌تواند در اثر انتشار ماده به عضلاتی که نباید تحت تأثیر قرار بگیرند ایجاد شود. در بررسی‌های علمی، این عارضه معمولاً موقتی توصیف شده است. شروع آن نیز می‌تواند چند روز بعد از تزریق باشد، نه لزوماً بلافاصله بعد از آن.
خشکی چشم و اشک‌ریزش
تزریق بوتولینوم در اطراف چشم می‌تواند در برخی افراد روی عملکرد سطح چشم و تعادل اشک اثر بگذارد. به همین دلیل، سابقه خشکی چشم یا سایر مشکلات چشمی باید پیش از تزریق به پزشک گفته شود.
نامتقارن شدن چشم‌ها
تفاوت جزئی در قدرت عضلات دو طرف صورت طبیعی است و ممکن است بعد از کاهش فعالیت عضلات بیشتر به چشم بیاید. علاوه بر این، تفاوت در پاسخ دو طرف به تزریق می‌تواند باعث عدم تقارن موقت شود.
در چه صورت باید سریعاً به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر بعد از تزریق دچار اختلال بینایی، دوبینی، افتادگی قابل توجه پلک، درد یا التهاب شدید چشم، واکنش حساسیتی یا علائمی شدید که به‌سرعت در حال بدتر شدن هستند شدید، باید با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید و در صورت شدت علائم، ارزیابی پزشکی فوری دریافت کنید.
چه کسانی نباید بوتاکس زیر چشم انجام دهند؟
مناسب بودن بوتاکس باید به‌صورت فردی بررسی شود. افرادی که به ترکیبات فرآورده حساسیت دارند یا بعضی بیماری‌های عصبی‌عضلانی دارند ممکن است گزینه مناسبی نباشند. وجود عفونت در محل تزریق نیز از مواردی است که باید پیش از درمان بررسی شود. در دوران بارداری و شیردهی نیز برای کاربردهای زیبایی معمولاً باید احتیاط بیشتری داشت، زیرا اطلاعات کافی برای اثبات ایمنی مصرف زیبایی بوتولینوم توکسین در این دوره‌ها وجود ندارد. تصمیم‌گیری در این شرایط باید با پزشک انجام شود.
ماندگاری بوتاکس زیر چشم چقدر است؟
اثر بوتولینوم توکسین دائمی نیست. در درمان خطوط صورت، اثر کامل معمولاً طی حدود دو هفته ظاهر می‌شود و ماندگاری آن در بسیاری از کاربردهای زیبایی حدود ۳ تا ۴ ماه گزارش شده است. با این حال، ماندگاری واقعی در ناحیه زیر چشم می‌تواند بسته به محصول، دوز، قدرت عضله، متابولیسم فرد و نوع خطوط متفاوت باشد.
چه عواملی روی ماندگاری اثر می‌گذارند؟
نوع فرآورده، مقدار تزریق، قدرت و فعالیت عضله، تفاوت‌های فردی و تعداد دفعات قبلی درمان می‌توانند بر مدت باقی ماندن اثر تأثیر داشته باشند. به همین دلیل، فاصله مناسب بین تزریق‌ها باید بر اساس برگشت فعالیت عضله و ارزیابی پزشک تعیین شود، نه صرفاً یک تقویم ثابت برای همه افراد.
آیا تزریق مداوم باعث ماندگاری بیشتر می‌شود؟
ممکن است پاسخ افراد در تزریق‌های بعدی با یکدیگر متفاوت باشد، اما نمی‌توان وعده داد که با تکرار بوتاکس، ماندگاری حتماً به شکل مشخصی افزایش پیدا میکند. زمان مناسب برای نوبت بعد باید بر اساس نتیجه و شرایط فرد تعیین شود.
میکروبوتاکس و مزوبوتاکس زیر چشم چه تفاوتی با هم دارند؟
| ویژگی | میکروبوتاکس زیر چشم | مزوبوتاکس زیر چشم |
|---|---|---|
| مفهوم کلی | استفاده از مقادیر بسیار کم و رقیق‌تر بوتولینوم توکسین در نقاط متعدد و سطحی‌تر | تزریق ترکیباتی با رویکرد مزوتراپی که ممکن است بوتولینوم توکسین را همراه با مواد دیگر شامل شود |
| هدف اصلی | کاهش ظریف فعالیت عضلات سطحی و بهبود ظاهر برخی خطوط و بافت پوست | بهبود کیفیت پوست و برخی مشکلات ظاهری، بسته به ترکیبات و تکنیک مورد استفاده |
| عمق و نحوه تزریق | معمولاً تزریق‌های سطحی و متعدد با حجم کم | تزریق‌های متعدد با تکنیک مزوتراپی در لایه‌های سطحی پوست |
| اثر روی چروک‌های حرکتی | می‌تواند در برخی خطوط ظریف ناشی از فعالیت عضلات مؤثر باشد | اثر به ترکیبات مورد استفاده و هدف درمان بستگی دارد |
| اثر روی گودی زیر چشم | گودی را پر نمی‌کند | جایگزین درمان‌های حجم‌دهنده برای گودی نیست |
| اثر روی تیرگی | درمان مستقیم همه انواع تیرگی نیست | نتیجه به علت تیرگی و ترکیبات استفاده‌شده بستگی دارد |
| ماندگاری | موقتی است و به نوع فرآورده، دوز و شرایط فرد بستگی دارد | مدت اثر به ترکیبات و روش درمان وابسته است و عدد ثابتی برای همه افراد ندارد |
| نکته مهم | اصطلاح «میکروبوتاکس» یک پروتکل کاملاً یکسان و استاندارد برای همه پزشکان نیست | اصطلاح «مزوبوتاکس» نیز ممکن است در مراکز مختلف برای ترکیبات و تکنیک‌های متفاوت استفاده شود |
بوتاکس زیر چشم یا فیلر؟
روش
هدف اصلی
برای چه مشکلی مناسب‌تر است؟
نکته مهم
بوتاکس
کاهش فعالیت عضله
چروک‌های دینامیک
گودی را پر نمی‌کند
فیلر
افزایش حجم
برخی انواع گودی و کاهش حجم، مثل فیلر شقیقه
برای همه انواع گودی مناسب نیست
روش‌های پوستی
بهبود کیفیت پوست
برخی مشکلات بافت و رنگ پوست
نوع روش به علت مشکل بستگی دارد
بلفاروپلاستی
اصلاح ساختار پلک
برخی موارد پوست اضافه و بیرون‌زدگی چربی
یک روش جراحی است
| روش | هدف اصلی | برای چه مشکلی مناسب‌تر است؟ | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| بوتاکس | کاهش فعالیت عضله | چروک‌های دینامیک | گودی را پر نمی‌کند |
| فیلر | افزایش حجم | برخی انواع گودی و کاهش حجم، مثل فیلر شقیقه | برای همه انواع گودی مناسب نیست |
| روش‌های پوستی | بهبود کیفیت پوست | برخی مشکلات بافت و رنگ پوست | نوع روش به علت مشکل بستگی دارد |
| بلفاروپلاستی | اصلاح ساختار پلک | برخی موارد پوست اضافه و بیرون‌زدگی چربی | یک روش جراحی است |
بوتاکس زیر چشم بهتر است یا مزوژل و پروفایلو؟
این روش‌ها را نمی‌توان صرفاً بر اساس اینکه کدام یک «بهتر» است مقایسه کرد، چون هدفشان یکسان نیست. بوتاکس روی فعالیت عضله اثر می‌گذارد، در حالی که مزوژل و درمان‌های مبتنی بر بهبود کیفیت پوست با هدف متفاوتی استفاده می‌شوند. اگر مشکل اصلی گودی باشد، هیچ‌کدام را نباید بدون تشخیص علت به‌عنوان پاسخ قطعی معرفی کرد.
بوتاکس زیر چشم یا هایفو؟
هایفو و بوتاکس مکانیسم یکسانی ندارند. بوتاکس فعالیت عضله را کاهش می‌دهد، در حالی که درمان‌های انرژی‌محور برای اهدافی مانند سفتی و کیفیت بافت مورد استفاده قرار می‌گیرند. انتخاب میان آنها باید بر اساس مشکل غالب پوست و ساختار اطراف چشم انجام شود.
هزینه بوتاکس زیر چشم در سال ۱۴۰۵
قیمت بوتاکس زیر چشم در سال ۱۴۰۵ یک عدد ثابت برای همه افراد نیست. هزینه می‌تواند به برند و نوع فرآورده، مقدار مصرف، تعداد نواحی تزریق، تجربه پزشک و تعرفه مرکز درمانی وابسته باشد. بهتر است هنگام پرسیدن قیمت، فقط عدد نهایی را نپرسید. مشخص کنید قیمت اعلام‌شده مربوط به چه برند و چه مقدار ماده است و آیا هزینه ویزیت و ارزیابی پزشک نیز در آن لحاظ شده است. پایین‌تر بودن قیمت به‌تنهایی به معنی مناسب‌تر بودن انتخاب نیست و قیمت بالاتر نیز تضمین‌کننده نتیجه بهتر نیست.
جمع‌بندی
پاسخ این سؤال قبل از هر چیز به علت مشکل زیر چشم بستگی دارد. اگر خطوط عمدتاً هنگام خندیدن یا حرکت عضلات ایجاد می‌شوند، بوتاکس می‌تواند یکی از گزینه‌های قابل بررسی باشد. اما اگر مشکل اصلی گودی، تیرگی، کیسه چربی یا شلی پوست باشد، بوتاکس لزوماً درمان مناسبی نیست. به همین دلیل، مهم‌ترین سؤال قبل از تزریق این نیست که «بوتاکس زیر چشم چقدر ماندگاری دارد؟» یا «چند واحد لازم است؟»؛ بلکه این است که مشکل اصلی زیر چشم من دقیقاً چیست و آیا بوتاکس روی همان مشکل اثر می‌گذارد؟ پاسخ این سؤال باید بعد از معاینه و بررسی آناتومی پلک و پوست داده شود.
منابع علمی
این مطلب بر پایه منابع پزشکی و مرورهای علمی درباره کاربردهای بوتولینوم توکسین، عوارض تزریق اطراف چشم و درمان مشکلات زیر چشم تنظیم شده است.
PubMed: مرور علمی عوارض بوتولینوم توکسین در کاربردهای زیبایی، مرور سیستماتیک درمان‌های جدید مشکلات زیر چشم، و منابع مربوط به افتادگی پلک و تغییرات سطح چشم پس از تزریق.
